ข่าวเศรษฐกิจ-ธุรกิจ
เรียกดูข่าวในหมวดนี้ 
จำนำนาปรังทะลุ10ล้านตัน แห่สวมสิทธิ์-ธ.ก.ส.เงินหมด หวั่นสต๊อกข้าวท่วมปท.
ที่มา ประชาชาติธุรกิจ - 16 ส.ค. 55

ฮือฮากันทั้งวงการค้าข้าว ตัวเลขรับจำนำข้าวนาปรังรอบ 2 พุ่งทะลุ 10.14 ล้านตัน สร้างปรากฏการณ์ใหม่ รัฐบาลรับจำนำข้าวนาปรังสูงกว่าข้าวนาปี ตะลึงสัปดาห์เดียวมีข้าวนาปรังไหลเข้าโครงการถึง 240,000 ตัน วงการค้าข้าวตั้งข้อสังเกตสวมสิทธิ์มโหฬารจนเงินที่เตรียมจำนำข้าวนาปรัง วงเงิน 2 หมื่นล้านไม่พอ ด้าน ธ.ก.ส.ดิ้นหาสภาพคล่อง เผยหากไม่ระบายสต๊อกข้าว 10 ล้านตัน ปีหน้ามีสิทธิ์หมดเงินรับจำนำข้าวนาปี



การเปิดรับจำนำข้าวนาปรังรอบที่ 2 สำหรับชาวนา 20 จังหวัดในพื้นที่ภาคกลางที่ประสบภัยน้ำท่วม กำลังกลายเป็นปัญหาใหญ่สำหรับ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เมื่อตัวเลขการรับจำนำข้าวนาปรังพุ่งไม่หยุด แม้จะเป็นปลายฤดูการทำนาปรังแล้วก็ตาม จนกลายเป็นปรากฏการณ์ใหม่ที่ยอดการรับจำนำข้าวนาปรัง "สูงกว่า" ข้าวนาปี และสร้างความสงสัยให้กับสาธารณชนไปทั่วที่ว่าจากการสวมสิทธิชาวนานำข้าวนอกโครงการเข้ามาสวมเพื่อขอรับเงินจำนำข้าวเปลือกจาก ธ.ก.ส.

แหล่งข่าวจากกระทรวงการคลังเปิดเผยกับ "ประชาชาติธุรกิจ" ว่า หลังจากที่คณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ (กขช.) ได้มีมติให้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปรังปี 2555 ที่ได้รับความเสียหายจากน้ำท่วมและมีการเพาะปลูกใหม่ในพื้นที่ภาคกลางประมาณ 20 จังหวัดสามารถเข้าร่วมโครงการรับจำนำนาปรังรอบที่ 2 นั้น เบื้องต้นมีการตั้งวงเงินรับจำนำไว้ไม่เกิน 1 ล้านตัน คิดเป็นเป็นเงินราว 20,000 ล้านบาท จากวงเงินรับจำนำสินค้าเกษตรปี 2554/2555 ที่รัฐบาลตั้งวงเงินไว้ที่ 2.6 แสนล้านบาท

แต่หลังจากเปิดรับจำนำข้าวนาปรังไปได้ไม่นาน กรมส่งเสริมการเกษตรได้ประมาณการตัวเลขผลผลิตข้าวนาปรังรอบ 2 น่าจะอยู่ในระดับ 4 ล้านตัน ในขณะที่สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรยังยืนยันตัวเลขผลผลิตเดิมที่จะมีข้าวนาปรังออกมาให้จำนำไม่เกิน 1-2 ล้านตัน แต่เอาเข้าจริงมีแนวโน้มที่ข้าวนาปรังรอบ 2 จะออกสู่ตลาดมากกว่าที่ประมาณการไว้

การประมาณการผลผลิตข้าวนาปรังรอบ 2 ที่ผิดพลาดดังกล่าว ส่งผลให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ประมาณการวงเงินที่จะใช้รับจำนำข้าวนาปรังรอบที่ 2 ผิดพลาดไปด้วย เพราะหากตัวเลขข้าวนาปรังเข้าสู่โครงการต่อจากนี้ไปสูงถึง 4 ล้านตัน ตามการคาดการณ์ของกรมส่งเสริมการเกษตรจริงนั้น เท่ากับว่าเม็ดเงินที่จะถูกใช้ในการรับจำนำข้าวนาปรังรอบที่ 2 จะสูงถึง 80,000 ล้านบาท จากเดิมที่ ธ.ก.ส.คาดการณ์ไว้ว่าน่าจะใช้เม็ดเงินประมาณ 20,000 ล้านบาท

"ตัวเลขผลผลิตข้าวนาปรังรอบที่ 2 ที่เพิ่มสูงขึ้นผิดปกติอาจทำให้ ธ.ก.ส.มีปัญหาสภาพคล่องทางการเงิน ประกอบกับการรับจำนำข้าวนาปรังโดยรวมในปีนี้พุ่งขึ้นมีแนวโน้มที่จะขึ้นไปถึงระดับ 11 ล้านตัน สูงที่สุดเท่าที่มีการรับจำนำข้าวนาปรังกันมา เมื่อเทียบกับผลผลิตข้าวนาปรังย้อนหลังไป 4 ปี (ตารางประกอบ) ที่มีตัวเลขผลผลิตข้าวนาปรังเฉลี่ยปีละประมาณ 8 ล้านตันเท่านั้น ยกเว้นปี 2554 ที่มีตัวเลขผลผลิตข้าวนาปรังค่อนข้างสูงในระดับ 10 ล้านตัน เนื่องจากมีปัญหาการรับรองผลผลิตข้าวของเกษตรกรรายครัวเรือนตามโครงการประกันราคาข้าวของรัฐบาลชุดที่ผ่านมา" แหล่งข่าวกล่าว

นายบุญทรง เตริยาภิรมย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ยังคงยืนยันตัวเลขข้าวนาปรังรอบ 2 ที่ไม่เกิน 1 ล้านตันอยู่ ซึ่งเพียงพอกับวงเงินรับจำนำสินค้าเกษตรตามกรอบของคณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ (กขช.) ในปี 2554/55 ที่กำหนดไว้ 2.6 แสนล้านบาท (ข้าวเปลือกรับจำนำ 200,000 ล้านบาท-มันสำปะหลัง 20,000 ล้านบาท-ยางพารา 15,000 ล้านบาท

สำหรับตัวเลขการรับจำนำข้าวนาปรังปี 2555 ตั้งแต่เริ่มต้นโครงการในวันที่ 1 มีนาคม 2555 จนถึงวันที่ 13 สิงหาคม 2555 ปรากฏรัฐบาลได้รับจำนำข้าวนาปรังไปแล้ว 10.14 ล้านตัน ในขณะที่ตัวเลขการรับจำนำข้าวนาปี 2554/55 ที่ปิดโครงการไปแล้วอยู่ที่ 6,950,165 ตัน รวมเป็นข้าวที่รับจำนำไว้ทั้งหมด 17 ล้านตัน นับเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลรับจำนำข้าวนาปรัง "มากกว่า" ข้าวนาปี นอกจากนี้ยังมีข้อน่าสังเกตว่า เพียงช่วงสัปดาห์เดียวของการรับจำนำข้าวนาปรังรอบ 2 (ระหว่าง 1 มีนาคม-5 สิงหาคม เปรียบเทียบกับ 1 มีนาคม-13 สิงหาคม 2555) มีปริมาณข้าวนาปรังไหลเข้าสู่โครงการถึง 240,000 ตัน ปริมาณข้าวนาปรังเพิ่มขึ้นจากระดับ 9.90 ล้านตัน ในสัปดาห์ก่อน เป็น 10.14 ล้านตัน ในสัปดาห์นี้ ในจำนวนนี้เป็นข้าวเจ้าเพิ่มขึ้น 230,000 ตัน กับข้าวเหนียวเพิ่มขึ้น 100,000 ตัน ส่วนข้าวปทุมธานีตัวเลขคงที่

นายชาญชัย รักษธนานนท์ นายกสมาคมโรงสีข้าวไทย กล่าวว่า ผลผลิตข้าวที่จะเข้าร่วมโครงการจำนำนาปรังรอบ 2 มีโอกาสที่จะมากถึง 2-3 ล้านตัน เป็นข้าวในภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง 20 จังหวัด เช่น สุโขทัย, พิจิตร, พิษณุโลก, กำแพงเพชร, กรุงเทพฯ, ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา และฉะเชิงเทรา

แหล่งข่าวจากวงการค้าข้าวได้ตั้งข้อสังเกตถึงความผิดปกติของตัวเลขผลผลิตนาปรังที่เพิ่มสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการรับจำนำข้าวนาปรังรอบ 2 ว่าอาจจะเกิดจาก 1) การนำข้าวจากประเทศเพื่อนบ้านมาสวมสิทธิเข้าโครงการรับจำนำเพื่อเอากำไรจากส่วนต่างราคาข้าวที่ต่างกัน 2) เกิดจากการนำข้าวในสต๊อกของรัฐบาลบางส่วนมาหมุนเวียนกลับเข้าสู่โครงการรับจำนำ และ 3) เกิดจากโรงสีข้าวในพื้นที่สวมสิทธิชาวนานำข้าวนาปรังที่รับซื้อไว้ในช่วงต้นฤดูราคาถูกมาขายกลับเข้าโครงการรรับจำนำเพื่อกิน ส่วนต่างของราคาข้าวในและนอกโครงการรับจำนำ เหมือนกับที่เคยเกิดขึ้นปีที่ผ่านมา

"การตรวจสอบสต๊อกข้าวของรัฐบาลที่อาศัยกรมสอบสวนคดีพิเศษมาช่วยนั้นคงจะเอาผิดได้ยาก เพราะกระทบต่อภาพลักษณ์การทุจริตของผู้เกี่ยวข้องในรัฐบาลในช่วงที่กำลังจะมีการอภิปรายไม่ไว้วางใจ แต่หากตรวจสอบจริงย่อมจะพบการทุจริตแน่นอน เช่นกรณีการสวมสิทธิรับจำนำข้าวใน จ.กาญจนบุรี หากจะมีการเปิดประมูลข้าวทั่วไป ผู้ที่จะเข้าร่วมประมูลหวังว่ารัฐบาลจะออกเงื่อนไขรับประกันคุณภาพข้าวในสต๊อก เหมือนกับที่ให้เซอร์เวย์ตรวจสอบข้าวเข้า ก็ควรมีการตรวจสอบขาออกด้วยเช่นกัน" แหล่งข่าวกล่าว

ด้านนายบุญไทย แก้วขันตี ผู้ช่วยผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) กล่าวว่า การเปิดรับจำนำข้าวเปลือกนาปีฤดูกาล 2555/56 นั้น ทาง ธ.ก.ส.ไม่มีปัญหา หากรัฐบาลจัดหาเงินมาให้ ไม่ว่าจะใช้วิธีกู้เงินหรือระบายข้าวสต๊อกเก่าที่รับจำนำไว้ในปี 2554/55 เพื่อให้ได้เงินกลับมา (มีข้าวในสต๊อกรวมทุกโครงการรับจำนำ/ประกันในอดีตประมาณ 10 ล้านตัน) แต่หากจะให้ใช้สภาพคล่องของธนาคารไปก่อน "เราคงจะลำบากเพราะสภาพคล่องที่เหลือประมาณ 1 แสนล้านบาท เป็นสภาพคล่องสำหรับไว้ใช้รองรับธุรกรรมปกติของธนาคาร ทั้งการฝากเงิน ถอนเงิน และปล่อยสินเชื่อปกติ"

การรับจำนำข้าวนาปีในปีหน้า ถ้าไม่มีเงินมาให้ ธ.ก.ส.ก็ไม่มีสภาพคล่องเพราะการรับจำนำต้องใช้เงินเป็นแสนล้าน

ส่วนการรับจำนำข้าวนาปรังทั้งโครงการที่จะมีผลผลิตข้าวเข้าโครงการถึง 11 ล้านตันนั้น ในเร็ว ๆ นี้จะมีการเสนอให้ทางคณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ (กขช.) พิจารณาว่าจะรับจำนำข้าวเปลือกนาปรังรอบพิเศษที่คาดว่าจะมีผลผลิตเพิ่มขึ้นอีกประมาณ 2-3 ล้านตันด้วยหรือไม่ โดยส่วนนี้เป็นข้าวนาปรังที่ปลูกหลังน้ำท่วม หรือประมาณเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม และเก็บเกี่ยวประมาณเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม 2555 ก่อนเข้าสู่ข้าวนาปี

"หาก กขช.มีมติให้รับจำนำข้าวนาปรังรอบพิเศษอีก 2-3 ล้านตัน ไม่น่ามีปัญหาเพราะยังเหลืองบเก่าอีก แต่ข้าวนาปีฤดูกาลใหม่ รัฐต้องหาเงินมาให้ ธ.ก.ส. ซึ่งหากรัฐบาลระบายข้าวที่จำนำไว้แล้วได้ก็ไม่มีปัญหา ธ.ก.ส.ไม่มีปัญหาอยู่แล้ว เพราะถ้าไม่มีเงินมาให้ เราก็บอกว่าไม่มีเงินสำหรับรับจำนำข้าวนาปี" นายบุญไทยกล่าว